2017-07-26
Dostęp do treści online w UE bez granic – prosta idea, ale skomplikowana realizacja

Dr Daria Gęsicka | Blog IP w sieciOd 20 marca 2018 roku, przemieszczając się po terytorium Unii Europejskiej, będziemy mogli korzystać z tych samych treści online, do których wykupiliśmy dostęp w państwie zamieszkania. Oznacza to, że wybierając się na wakacje, w podróż służbową czy staż naukowy, co wiąże się z czasową zmianą miejsca pobytu, nie będziemy już automatycznie tracili dostępu do ulubionych filmów, muzyki czy książek ze względu na geoblokadę. To dobra wiadomość dla konsumentów treści online. Natomiast dostawców tych treści czekają istotne zmiany.

W dniu 30 czerwca 2017 r. opublikowano Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1128 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie transgranicznego przenoszenia na rynku wewnętrznym usług online w zakresie treści. Rozporządzenie weszło w życie 20 lipca 2017 r., niemniej na jego efekty trzeba będzie poczekać do 20 marca 2018 r. Na wprowadzenie stosownych zmian dostawcy treści online mają 9 miesięcy, choć w ramach zawartego z Komisją Europejską porozumienia część dostawców VOD już dostosowała swoje modele biznesowe do transgranicznego świadczenia usług.

Celem Rozporządzenia jest zapewnienie na terytorium UE tzw. cross-border portability, czyli transgranicznej przenoszalności treści. Akt ten jest częścią większego planu - ogłoszonej przez Komisję Europejską w 2015 r. strategii jednolitego rynku cyfrowego.

Rozporządzenie nakłada obowiązki na tych dostawców dostępu do treści online, którzy pobierają z tego tytułu wynagrodzenie w postaci pieniężnej. W przypadku pozostałych dostawców wprowadzenie cross-border portability będzie opcjonalne, choć można się spodziewać, że potrzeby rynku coraz bardziej mobilnych konsumentów wymuszą i na tych dostawcach (a przynajmniej niektórych z nich) rozszerzenie zakresu świadczenia usług.

Od 20 marca 2018 r. dostawcy usługi dostępu do treści online będą mieli następujące obowiązki: 

  • zapewnienia abonentom w kraju czasowego pobytu w UE dostępu do tych samych treści, na tej samej liczbie urządzeń, w identycznym zakresie oraz z identycznymi funkcjonalnościami jak w państwie zamieszkania;

  • dokonywania weryfikacji państwa zamieszkania abonentów w chwili zawierania lub przedłużania umowy w oparciu o zamkniętą listę zasad i kryteriów (nie więcej niż dwa kryteria);

  • informowania abonentów o jakości dostarczanych usług przed rozpoczęciem ich świadczenia;

  • świadczenia usługi tej samej jakości jak w państwie zamieszkania abonenta, pod warunkiem że takie zobowiązanie zostało wyraźnie objęte treścią umowy między dostawcą a abonentem. W braku takiego wyraźnego zastrzeżenia, rozporządzenie nie nakłada na dostawców żadnych obowiązków w zakresie jakości usługi, poza zobowiązaniem do niepodejmowania działań nakierowanych na obniżanie jakości usługi. Brak swoistej gwarancji co do jakości wiąże się z obawą, że zapewnienie identycznej jakości usług w całej Unii Europejskiej może być dla dostawców bardzo kosztowne a w ostatecznym rozrachunku kosztem tym obciążeni zostaną konsumenci.

W motywach Rozporządzenia wskazano, że jednym z głównych powodów istnienia ograniczeń w dostępie do treści online jest terytorialny charakter praw autorskich i pokrewnych. Środkiem pozwalającym na usunięcie tych barier ma być zawarty w art. 7 mechanizm swoistego „wywłaszczenia” uprawnionych. Zgodnie z tym przepisem postanowienia umów, które uniemożliwiają lub ograniczają możliwość przenoszenia treści online, są bezskuteczne. Co istotne, przepis ten odnosi się także do umów już zawartych modyfikując treść istniejących stosunków umownych. Wprawdzie rozporządzenie nie pozbawia właścicieli praw autorskich czy praw pokrewnych przysługujących im uprawnień ani nie ogranicza treści ich praw, ale ogranicza przysługującą im swobodę kontraktowania. Rozwiązanie takie stanowić ma wyraz kompromisu – z jednej strony uprawnieni z tytułu praw autorskich lub pokrewnych zachowują prawa w dotychczasowym zakresie, z drugiej – dostawcy wykonujący obowiązki w ramach rozporządzenia nie będą musieli obawiać się odpowiedzialności kontraktowej.

Co więcej, obowiązków wynikających z Rozporządzenia nie będzie można obejść poprzez wybór prawa państwa niebędącego członkiem UE jako właściwego. Rozporządzenie bowiem znajduje zastosowanie na terytorium UE bez względu na to, jakie prawo jest prawem właściwym dla umowy między dostawcą a abonentem.

Weryfikacja państwa zamieszkania abonenta

Dostawcy treści, do których ma zastosowanie Rozporządzenie, będą zobowiązani do dokonania ustalenia państwa, w którym abonent ma miejsce zamieszkania. W odniesieniu do abonentów, którzy zawarli umowę o świadczenie usługi dostępu do treści online przed 21 maja 2018 r. weryfikacja ta powinna nastąpić do tego dnia. W przypadku umów zawieranych po tej dacie, weryfikacja będzie dokonywana na bieżąco. Niezależnie od tego konieczne będzie dokonywanie weryfikacji przy okazji przedłużenia każdej umowy, co wynika z posłużenia się przez ustawodawcę łącznikiem „i” w art. 5 pkt. 1 Rozporządzenia.

Ustalenie państwa zamieszkania abonenta ma kluczowe znaczenie dla dostawców. To właśnie państwo zamieszkania wyznacza zakres dostępności usługi w państwach czasowego pobytu. Ustalenie to powinno zostać dokonane w oparciu o środki wskazane w rozporządzeniu, w tym: dowód tożsamości, dane dotyczące płatności (np. kraj, w którym zarejestrowana jest karta kredytowa albo w którym prowadzony jest rachunek bankowy abonenta), lokalizacja urządzenia wykorzystywanego do świadczenia usługi (np. dekoder, set-top box), terytorium, na którym abonent uiszcza inne opłaty licencyjne (np. abonament radiowo-telewizyjny), treść umowy o świadczenie usługi dostępu do internetu, usług telefonicznych lub innych podobnych, adres IP czy miejsce, gdzie abonent uiszcza podatki lokalne lub dokonał rejestracji na lokalnej liście wyborczej. Nie wszystkie ze wskazanych w Rozporządzeniu środków dają pewne rezultaty, dlatego też w części przypadków dostawcy będą musieli zastosować dwa środki weryfikacji. Będzie tak w przypadku adresu IP, oświadczenia abonenta potwierdzającego jego adres w państwie członkowskim oraz adresu na fakturze lub pocztowego abonenta. Wskazane środki stosowane będą łącznie z dającymi większą pewność środkami wskazanymi w art. 5 ust. 1 lit. a-h Rozporządzenia. W sytuacji, gdy pojawią się po jego stronie uzasadnione wątpliwości, dostawca może dokonać dodatkowej weryfikacji, ale wyłącznie w oparciu o adres IP.

Z obowiązkiem dostawcy dokonania weryfikacji państwa zamieszkania abonenta sprzężone zostało uprawnienie informacyjne. Dostawcy będą mogli zwrócić się do abonentów z żądaniem udzielanie niezbędnych danych. W braku możliwości ustalenia państwa zamieszkania i braku współpracy ze strony abonenta sankcją za nieudzielenie informacji będzie odmowa dostępu do usługi online w państwie członkowskim czasowego pobytu. Zakaz świadczenia usługi dostępu do treści online w takim przypadku może jednak zostać przełamany zgodą uprawnionych z tytułu praw autorskich, praw pokrewnych i innych praw do treści cyfrowych. Mogą oni wyrazić zgodę na udostępnianie ich treści bez konieczności weryfikacji państwa zamieszkania. Wówczas ustalenie państwa miejsca zamieszkania zostanie dokonane w oparciu o treść umowy między dostawcą a abonentem. Zgoda uprawnionych może zostać cofnięta w każdym momencie.

Dostawcy treści online podlegający rozporządzeniu będą musieli pamiętać także o właściwej ochronie danych osobowych gromadzonych w ramach weryfikowania państwa zamieszkania abonenta. Rozporządzenie odsyła do obowiązującego w zakresie ochrony danych osobowych prawa UE (dyrektywy 95/46/WE oraz dyrektywy 2002/58/WE) a także wyraźnie wskazuje granice gromadzenia i przetwarzania danych. Czynności te mogą być podejmowane wyłącznie w celu dokonania weryfikacji państwa zamieszkania, w niezbędnym zakresie i na czas konieczny do przeprowadzenia tej weryfikacji. Po zakończeniu weryfikacji dane należało będzie niezwłocznie i nieodwracalnie zniszczyć.

Zmiana na lepsze?

Rozporządzenie jest ważnym krokiem w kierunku „uwolnienia” treści online. Jest ono także istotnym aktem w dziedzinie prawa autorskiego. Jest to pierwsze rozporządzenie UE w tej materii. Nie ulega wątpliwości, że jest ono odpowiedzią na bardzo wyraźną potrzebę konsumentów.

Rozporządzenie niestety nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z geoblokowaniem. Jednym z największych mankamentów Rozporządzenia jest jego jednostronność. Wprawdzie gwarantuje ono abonentom, którzy wykupili dostęp w państwie członkowskim miejsca zamieszkania, nieodpłatny dostęp do tych samych treści także w państwie członkowskim, w którym czasowo przebywają, ale brak jest podobnego mechanizmu w odniesieniu do usługi dostępu wykupionej poza granicami kraju miejsca zamieszkania.

Nadto, rozporządzenie posługuje się pojęciami, które mogą budzić wątpliwości interpretacyjne lub są nowe. W takich wypadkach przejawem prawidłowej techniki legislacyjną jest wprowadzenie definicji legalnej. Jest to tym bardziej pożądane tam, gdzie ustawodawca pragnie osiągnąć efekt w postaci harmonizacji zupełnej. Przykładowo, nie jest jasne, jak należy interpretować pojęcie „czasowego przebywania”. Wskazane w Rozporządzeniu wskazówki nie są wystarczające. Kierując się nimi uznać należy, że w zakresie tego pojęcia mieszczą się: wyjazd na wakacje, wyjazd służbowy, krótkotrwały pobyt naukowy czy staż. Nie jest już natomiast jasne, czy dłuższy pobyt naukowy, np. w ramach programu wymiany Erasmus lub Erasmus Plus, lub kilkumiesięczny pobyt w celu hospitalizacji jest czasowym pobytem w rozumieniu rozporządzenia.

Dodatkowo, trzeba wskazać, że dostawcy treści nie mają obowiązku weryfikowania, jaki status ma abonent u innych dostawców. Może więc okazać się, że jeden abonent będzie miał wiele miejsc zamieszkania, co umożliwi mu dostęp do szerokiego repertuaru w państwach czasowego pobytu a tam, gdzie te same treści oferowane będą przez dostawców z różnych państw, wybór najkorzystniejszej oferty. Dane, w oparciu o które dostawcy dokonywali będą weryfikacji państwa zamieszkania abonenta, mogą nie odzwierciedlać rzeczywistego statutu personalnego abonenta.  Jednocześnie, obowiązek weryfikacji państwa zamieszkania abonenta oznacza dla dostawców generuje po stronie dostawców dodatkowe koszty. W ostatecznym rozrachunku poniesione one zostaną przez konsumentów, bo choć Rozporządzenie zakazuje pobierania opłat z tytułu możliwości przenoszenia treści online, nie zawiera ono zakazu podniesienia ogólnej ceny za usługę.

Wreszcie, Rozporządzenie może negatywnie wpłynąć na wpływy podmiotów praw autorskich, praw pokrewnych lub innych praw do treści online. Rozwiązania zawarte w Rozporządzeniu oparte zostały na fikcji prawnej, w myśl której korzystanie z treści w państwie czasowego pobytu, będzie uznawane za korzystanie z nich w państwie zamieszkania. Wprowadzenie takiej fikcji jest korzystne nie tylko dla konsumentów, ale także dla dostawców treści. W ramach identycznej opłaty licencyjnej mogą oni udostępniać treści w szerszym terytorialnie zakresie.


Komentarze
Olga Maciejewska: Moim zdaniem nie powinno być tego typu blokad i problem byłby rozwiązany. Ale no cóż, lepsze to niż nic. Dzięki za informację!
2017-08-09

aitik: Byłoby miło zaniechać korzystania z programów typu vpn i móc w końcu normalnie łączyć się z witrynami z innych krajów. Eh, a niby są 'otwarte granice';)
2017-08-23

Daria Gęsicka: Docelowo tak ma być - korzystanie bez granic, ale przeszkodą w natychmiastowej realizacji tego postulatu są m.in terytorializm praw autorskich (coraz częściej kwestionowany), przeszłe i teraźniejsze umowy, które zawarto z uwzględnieniem terytorialności a także sprzeczne interesy twórców, producentów oraz dostawców.
2017-08-30




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
E-mail (ukryty)
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Zwięźle i praktycznie o nowych technologiach oraz prawie własności intelektualnej i jego zastosowaniu w sieci.

O autorach
Prawo konsumenckie
Ostatnie komentarze
Archiwum
2017
Tagi
prawo autorskie (31)e-commerce (20)Internet (18)artykuły prasowe (18)Nowe prawo konsumenckie (17)
naruszenie prawa w internecie (14)orzecznictwo TSUE (13)konsumenci (13)cloud computing (11)znaki towarowe (11)regulaminy (11)e-handel (11)opłaty reprograficzne (11)sklep internetowy (11)e-sklep (11)dane osobowe (10)licencje (10)orzecznictwo sądów polskich (10)numer IP (10)e-sprzedaż (9)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (9)własność intelektualna (8)webinarium (8)klauzule abuzywne (8)sprzedaż w internecie (8)handel elektroniczny (8)prawo europejskie (7)udostępnianie danych osobowych (7)informatyka śledcza (7)bezpieczeństwo danych (7)identyfikacja po numerze IP (7)linkowanie (7)opłaty od urządzeń i czystych nośników (7)copyright levies (7)oprogramowanie (6)odpowiedzialność host provider'ów (6)Znalezione Polubione (6)identyfikacja sprawcy w internecie (6)hosting provider (6)sprawy sądowe (6)dyrektywy (6)licencja (6)TSUE (6)embedding (5)platforma ODR (5)kopia (5)embeding (5)prawo konsumenckie (5)prawnicy (5)umowy prawnoautorskie (5)forum internetowe (5)service provider (5)utwory (5)dowody (5)poufność (5)orzeczenia (5)spory konsumenckie (5)dozwolony użytek (4)utwór (4)blockchain (4)embed (4)umowy prawno-autorskie (4)linking (4)autorskie prawa majątkowe (4)wyczerpanie prawa (4)retencja danych (4)wyszukiwarka (4)nowe technologie (4)użytek prywatny (4)prawa pokrewne (4)rozpowszechnianie (4)reklama (4)dane (4)copyrights (4)telekomunikacja (4)program komputerowy (4)embedowanie (4)ADR (4)dokumenty elektroniczne (4)bazy danych (4)zamówienia publiczne (4)sprzedaż (4)domeny (3)art. 14 uśude (3)baza danych (3)monitorowanie użytkowników (3)usługi świadczone drogą elektroniczną (3)ryzyka cloud computing (3)inwigilacja w sieci (3)Usedsoft (3)sprzedaż programu (3)link (3)treści (3)bitcoin (3)ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (3)chmura (3)ochrona baz danych (3)utwory przyszłe (3)EuroZamowienia.pl (3)monitorowanie treści (3)hosting (3)Oracle (3)umowy o przeniesienie praw autorskich (3)technologie (3)audyt oprogramowania (2)dystrybucja (2)administrator forum internetowego (2)cloud computing dla prawników (2)ukierunkowane (2)udostępnianie utworu (2)metawyszukiwarka (2)reklamacje (2)blog (2)właściwości pliku (2)sklepy internetowe (2)przeniesienie autorskich praw majątkowych (2)SaaS (2)dyrektywa o handlu elektronicznym (2)NDA (2)naruszenia praw autorskich (2)Chambers & Partners (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)zakupy internetowe (2)prawa autorskie do strony (2)Google (2)strona internetowa (2)legalny użytkownik (2)wiarygodna wiadomość (2)koszt retencji danych (2)ukierunkowana (2)promocja (2)Facebook (2)prawa producentów fonogramów (2)metawyszukiwarki (2)varia (2)licencja pudełkowa (2)GIODO (2)ankiety online (2)UOKiK (2)internet rzeczy (2)SABAM. Scarlet Extended (2)umowa o zachowaniu poufności (2)aplikacje mobilne (2)spory transgraniczne (2)dyrektywa 2001/29 (2)Svensson (2)organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (2)cookies (2)FinTech (2)nadania (2)dyrektywa w sprawie ochrony programów komputerowych (2)prawo angielskie (1)plagiat jawny (1)unijny znak towarowy (1)usługi płatnicze (1)podpis elektroniczny weryfikowany kwalifikowanym certyfikatem (1)wiarygodne zawiadomienie (1)loterie (1)Procurement Explorer (1)sieci peer-to-peer (1)UKE (1)egzemplarz (1)bring your own device (1)prawo odstąpienia (1)smart contracts (1)fan page (1)artystyczne wykonanie (1)ACTA (1)Proseed (1)nowa ustawa (1)samochody autonomiczne (1)Jednolity rynek cyfrowy (1)MS Word (1)tłumaczenie (1)prawa artystów wykonawców (1)domena krajowa (1)artificial intelligence (1)geoblokowanie (1)Deutsche Grammophon (1)e-discovery (1)partnerstwo innowacyjne (1)korzystanie z dzieła w domenie publicznej (1)Pinckney C-170/12 (1)Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (1)QC Leisure (1)zmowy przetargowe (1)mechanizm opt-out (1)Google Reader (1)konkurs w internecie (1)trade secrets (1)rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (1)OHIM (1)Uber (1)public viewing (1)dyrektywa 2009/24 (1)Aula Polska (1)odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych (1)odpowiedzialność pośredników (1)rejestracja domen (1)prawo do nadań (1)kwalifikowany certyfikat (1)nadawcy radiowi i telewizyjni (1)BSA (1)ograniczenia przeniesienia praw (1)plagiat ukryty (1)WIPO (1)trwały nośnik (1)ICANN (1)wprowadzenie do obrotu (1)ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (1)Europejski Trybunał Praw Człowieka (1)aplikacja mobilna (1)plagiat (1)wspólnotowy znak towarowy (1)operatorzy witryn indeksujących (1)podpis elektroniczny (1)umowy na odległość (1)druk 3D (1)ethereum (1)gry hazardowe (1)adaptacje filmowe utworów (1)patent (1)serwis społecznościowy (1)BYOD (1)ustawa inwigilacyjna (1)Dostawcy treści online (1)koszty cloud computing (1)patenty (1)właściwość sądu (1)odpowiedzialność za szkody (1)cross-border portability (1)pobranie (1)screening (1)klasyfikacja nicejska (1)dyrektywa 2011/77/UE (1)stosowne wynagrodzenie (1)jurysdykcja (1)baza EBD (1)eksport danych (1)Coditel no. 1. (1)non disclosure agreement (1)startup (1)sprzedaż serwisu (1)usługi dotyczące opakowań z cudzym znakiem (1)ambush marketing (1)domena publiczna (1)Creative Commons (1)Coty Germany C-360/12 (1)EUIPO (1)RODO (1)Murphy (1)odbiorniki RTV w pokojach hotelowych (1)prawo właściwe (1)prawa do fotografii produktów (1)czytnik (1)Pez Hejduk (C-441/13) (1)YouTube (1)monitoring internetu (1)transmisja (1)kwalifikowany podpis elektroniczny (1)alternatywne metody rozstrzygania sporów (1)ochrona opisów produktów (1)podatki (1)statystyka (1)Unijne rozporządzenie nr 2015/2424 (1)sunrise period (1)certyfikat (1)social media (1)zasady etyki (1)synchronizacja (1)korzystanie z utworów w postępowaniach sądowych (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję